Nieśmiałość a fobia społeczna

Czy taka cecha osobowości jak nieśmiałość jest tym samym co fobia społeczna? A może fobia społeczna jest patologizowaną cechą nieśmiałości? Pojawia się pytanie o granice tej diagnozy, czyli gdzie kończy się nieśmiałość a zaczyna fobia społeczna.

Philip G. Zimbardo, specjalista z zakresu problemów związanych z nieśmiałością podaje definicje nieśmiałości jako „świadomość własnej niezdolności do podjęcia działań o charakterze społecznym (które pragnie się podjąć i których sposób wykonania jest nam znany); subiektywny stan zależny od tego, w jaki sposób dana osoba określa występujący u siebie zbiór reakcji” Fobia społeczna jest definiowana jako silny i uporczywy strach przed sytuacjami społecznymi lub przed publicznym wystąpieniem. Znalezienie się w którejś z takich sytuacji prawie zawsze wywołuje natychmiastową reakcję lękową, jednakże diagnoza właściwa jest tylko wtedy, gdy lęk wyraźnie przeszkadza danej osobie w codziennym życiu lub powoduje jej silne cierpienie.

Obie definicje są do siebie bardzo zbliżone, zobaczmy w czym fobia społeczna i nieśmiałość są do siebie podobne.

Fobia społeczna i nieśmiałość i ich podobieństwa.

Fobia społeczna (zespół lęku społecznego) i nieśmiałość posiadają pewne cechy wspólne:

W obu grupach wystepują:

• unikanie sytuacji społecznych oraz myśli, w których pojawia się wyobrażenie „bycia źle ocenianym przez innych”
• słabiej rozwinięte umiejętności społeczne (m.in. w zakresie zdolności podtrzymywania kontaktu wzrokowego, pauzy w wypowiedziach),
• nasilone pobudzenie autonomiczne w sytuacjach społecznych: pocenie się, przyspieszona akcji serca, rumienienie się, itp.

Fobia społeczna i nieśmiałość czym się różnią?

Pierwsza znaczącą dysproporcją tkwi w rozpowszechnieniu obu zjawisk.

Według badań, nieśmiałość dotyczy aż 40-50% populacji, podczas gdy fobia społeczna może dotknąć od 3% do 16% populacji. Kolejne aspekty wyraźnie odróżniające nieśmiałość od fobii społecznej to:

• nasilenie unikania przebywania w sytuacjach społecznych,
• poziom pogorszenia funkcjonowania społecznego i zawodowego oraz przebieg dolegliwości.

W przeciwieństwie do osób z fobią społeczną, osoby nieśmiałe, prezentują istotnie mniej nasilone unikanie i pogorszenie funkcjonowania, a objawy cechują się zmiennym i przejściowym charakterem.

W zrozumieniu różnicy między fobią społeczną i nieśmiałością, może być pomocna teoria wcześniej cytowanego Philipa Zimbardo. Autor mówi o 2 typach , nieśmiali introwertycy i ekstrawertycy. Pierwsza grupa, to osoby, które wolą żyć samotnie i nie są sprawni w kontaktach z innymi. W drugiej grupie znajdziemy tych, którzy pragną kontaktów z ludźmi, jednak brakuje im umiejętności społecznych i doświadczają silnego dyskomfortu w sytuacjach towarzyskich. Prawdopodobnie ta druga grupa jest bardziej narażona na rozwinięcie objawów fobii społecznej.

Fobia społeczna: objawy i leczenie

Fobia społeczna występuje u młodych, szacuje się 12-14 rok życia. Fobia społeczna należy do grupy zaburzeń nerwicowych, jest poważnym zaburzeniem psychicznym i powinna być leczona przez specjalistę.

Sytuacje, które prowadzą do wystąpienia objawów fobii społecznej, to między innymi:

• spotkania z osobami uznawanymi za autorytety
• wykonywanie czynności, będąc obserwowanym
• jedzenie w towarzystwie innych osób
• wystąpienia publiczne
• przedstawianie się
• spotkania z osobą płci przeciwnej
• telefonowanie do kogoś

Osoba z fobią społeczną, która znajduje sie w sytuacji, wywołujący lęk, może mieć  napad paniki. Codzienne czynności, takie jak np. pójście do sklepu, umówienie się z kimś, zadzwonienie do kogoś staje sie dla tej osoby, prawdziwa udręką.

Fobia społeczna uniemożliwia normalne funkcjonowanie w społeczeństwie i rzutuje na zachowanie osoby chorej, z tego powodu niezbędą będzie pomoc specjalisty. Podstawą leczenia fobii społecznej jest psychoterapia i farmakoterapia, która odgrywa wspomagającą rolę w leczeniu.

Zostawiam do Państwa dyspozycji Test Liebowitza, pomaga dokonać oceny odczuwanego lęku / niepokoju w sytuacjach, które są przyczyną problemów dla osób z fobią społeczną.

UWAGA! jest to tylko narzędzie pomocnicze, w żadnym wypadku nie należy wyniku traktować jako diagnozy!

https://www.firia.pl/testy-psychologiczne/test-liebowitza-online/